جارى هست . همه‌جا كبك زياد است . در زمستان و ايام برف مردم در اين راه بسيار صدمه و اذيّت مىكشند . زاغه زاغه « 26 » ده آباد پرباغ با زراعت خوبى است . ملك قراگوزلوهاى همدان است . از زاغه الى شهر همدان دامنه و جلگه ، همه‌جا دهات آباد ، آبهاى جارى ، محل زراعت [ و ] جاهاى باصفاست ، خاصه در فصل بهار و تابستان . از كنگور الى توسركان هفت ساعت [ و ] همهء راه كوهستان است ولى نه سخت . اطراف راه محل زراعت [ 174 ب ] [ و ] دهات آباد بسيار است . « 27 » تويسركان آبادى توسركان دو ده بل دو قصبهء معتبرى است كه يكى تو و ديگرى سركان است « 28 » كه در محاوره اسم هردو برده مىشود . در دامنهء كوه الوند رو به جنوب به طرف جلگهء مختصرى واقع است . اين جلگه بسيار آباد است . محل زراعت ، دهات آباد [ و ] آبهاى جارى بسيار دارد . باغاتشان خيلى زياد [ و ] همه قسم ميوه دارند . سيب و گلابى اينجا را زمستانها حمل به بغداد كنند . اين دو آبادى جمعيت زيادى دارد . مسجد ، حمام ، بازار [ و ] همه‌چيز دارند . در واقع قصبهء خيلى معتبرى است . هوايش سرد [ و ] كوهش هميشه پر از برف [ است ] . ملاير از توسركان الى ملاير پنج ساعت ، اول راه دره ماهور [ و ] آخر جلگهء هموار

--> ( 26 ) . محتملا مقصود از زاغه ده از دهستان چهار بلوك بخش سيمينه رود شهرستان همدان است كه در 11 كيلومترى جنوب باخترى بهار واقع است . ( فرهنگ جغرافيايى ايران ، ج 5 ، ص 210 ) . ( 27 ) . مقصود نويسنده راهى است كه از كنگاور به نهاوند مىرود . اين مطالب مربوط به سفر قبلى اوست . ( 28 ) . « بالجمله قصبهء توى را ملاحظه كردم . در دهنهء الوند واقع شده و به طول افتاده است . از آنجا به فاصلهء جزيى ، قصبهء سركان در يكى از دره‌هاى الوند واقع شده » . ( سفرنامهء عتبات ، ص 182 ) .